Jasmijn Rijsdijk studeert Onderwijswetenschappen aan de RuG en liep in de periode van oktober 2025 tot maart 2026 stage binnen het domein Onderzoek & Expertise op het Bedrijfsbureau in Groningen. Ze deed literatuuronderzoek naar curriculumontwikkeling in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en ontwikkelde de curriculumtoolbox, waarover ze graag meer vertelt.
Curriculum is een lastig begrip
Jasmijn had geen ervaring met het gespecialiseerd onderwijs en begon dan ook onbevangen aan haar stage en literatuuronderzoek. Ze vertelt: ‘Het was mijn eerste kennismaking met het gespecialiseerd onderwijs en ik had geen idee hoever de vso-scholen van RENN4 waren met de ontwikkeling van een curriculum. Door mijn onderzoek en door gesprekken met collega’s op de scholen, kreeg ik een goed beeld van wat een curriculum voor het vso kan betekenen. Een aantal scholen had al een mooie basis, andere stonden echt nog aan de start. Curriculum is best een lastig begrip en in het vso geldt ook nog dat daar de nadruk vso vaak meer ligt op pedagogiek dan op didactiek.’
Puzzel
Uit de gesprekken die Jasmijn op de scholen voerde, kwam een herkenbaar beeld naar voren. ‘Scholen hebben vaak al veel losse onderdelen, maar het is lastig om daar één geheel van te maken. De samenhang ontbreekt soms nog. Het is echt een puzzel om een rode lijn aan te brengen. Ik heb lessen geobserveerd en gesprekken gevoerd met leerkrachten en intern begeleiders. Die praktijkervaring was heel belangrijk, anders blijft het iets dat alleen op papier werkt.’
Op basis van haar onderzoek, maakte Jasmijn de curriculumtoolbox: een handzaam boekje dat inspeelt op de verschillen die er tussen scholen kunnen zijn in de ontwikkeling van het curriculum. Jasmijn: ‘je hoeft niet per se het hele boekje van begin tot eind door te werken. Je kunt instappen waar jouw vraag ligt. Als je het bijvoorbeeld lastig vindt om SMART-doelen te formuleren, begin je daar en sla je andere onderwerpen over.’
Samen optrekken
De toolbox is bedoeld voor leerkrachten en intern begeleiders, waarbij samenwerking centraal staat. ‘Curriculumontwikkeling doe je niet alleen. Het is echt een proces waarin je samen optrekt.’ In de opzet is rekening gehouden met de complexiteit van het vso, zoals verschillende uitstroomprofielen en maatwerk. Jasmijn: ‘Dat blijft een uitdaging. Je wilt een curriculum dat duidelijk op papier staat, maar ook flexibel genoeg is om aan te sluiten bij de leerlingpopulatie, die elk jaar kan veranderen.’
Het belangrijkste is natuurlijk dat het curriculum werkt voor de leerlingen. ‘Als er een goed curriculum ligt, komt dat de kwaliteit van het onderwijs ten goede. Leerlingen krijgen beter passende uitdaging en kunnen zich beter ontwikkelen.’ Ook zorgt het voor meer inzicht. ‘Je kunt beter zien waar een leerling staat op de leerlijn, voor zowel leerkrachten als ouders.’
Hoe verder?
De toolbox is inmiddels afgerond en klaar voor gebruik binnen het vso. Jasmijn: ‘Hij is ontwikkeld voor RENN4, maar in principe ook bruikbaar voor andere vso-scholen. Tijdens de cvb-dag op 25 juni heb ik een presentatie gegeven en de toolbox geïntroduceerd onder collega’s.’
Burgerschap
Je zult Jasmijn de komende tijd wellicht tegenkomen. Ze blijft namelijk op contractbasis twee dagen per week tot eind december ’26 in dienst bij RENN4. In die periode brengt ze het burgerschapsonderwijsaanbod binnen RENN4 in kaart. Jasmijn: ‘We doen een nulmeting, zodat we weten waar we nu staan. Op basis daarvan kunnen we bepalen wat er richting schooljaar 2027/2028 nodig is om te verbeteren.’ Het aanbod van alle scholen wordt verzameld en beoordeeld aan de hand van een checklist op basis van kwaliteitscriteria van SLO en criteria van de Inspectie. Jasmijn: ‘Daar komt per school een duidelijk beeld uit: wat gaat goed en wat mist er nog?’ Maar daarover later meer!
Wil je de curriculumtoolbox bekijken? Dat kan hier!